Αυξητικοί παράγοντες PRP (platelet rich plasma)

Πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια (PRP)

Κατά τα τελευταία χρόνια, πολλά έχουν γραφτεί για ένα παρασκεύασμα που ονομάζεται πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια (PRP) όσον αναφορά την αποτελεσματικότητά του στη θεραπεία των τραυματισμών. Αναπτύχθηκε αρχικά στη δεκαετία του 1970 και με την τεχνολογική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών επιτεύχθηκε η μετακίνησή του από το νοσοκομειακό περιβάλλον στα εξωτερικά ιατρεία και χειρουργικά κέντρα, ακόμα και στα γραφεία των ιατρών. Πολλοί διάσημοι αθλητές όπως ο Tiger Woods, Rafael Nadal και πολλοί άλλοι - έχουν λάβει PRP για διάφορα προβλήματα, όπως μυικούς τραυματισμούς, κακώσεις συνδέσμων και χρόνιους τραυματισμούς τενόντων. Στο παρελθόν τέτοιοι τραυματισμοί αντιμετωπίζονταν τυπικά με φάρμακα, φυσικοθεραπεία ή ακόμη και με κάποια χειρουργική επέμβαση. Μερικοί αθλητές κάνοντας θεραπεία αυξητικών παραγόντων επέστρεψαν σε προπονήσεις και αγώνες νωρίτερα από το αναμενόμενο διάστημα .

Αν και η θεραπεία με PRP έχει λάβει εκτενή δημοσιότητα, υπάρχουν ακόμα ερωτηματικά σχετικά με αυτό, όπως:

Τι ακριβώς είναι το πλούσιο σε αιμοπετάλια πλάσμα;
Πώς λειτουργεί;
Ποιες είναι οι παθήσεις που αντιμετωπίζονται με PRP;
Είναι η PRP αποτελεσματική θεραπεία;

Τι είναι το πλούσιο σε αιμοπετάλια πλάσμα (PRP);

Παρά το γεγονός ότι το αίμα είναι κυρίως υγρό (πλάσμα), περιέχει επίσης μικρά στερεά συστατικά (ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια.) Τα αιμοπετάλια είναι περισσότερο γνωστά για τη σημασία τους στην πήξη του αίματος. Ωστόσο, τα αιμοπετάλια περιέχουν επιπλέον εκατοντάδες είδη πρωτεϊνών που ονομάζονται αυξητικοί παράγοντες, οι οποίοι είναι πολύ σημαντικοί στην επούλωση των τραυματισμών. Το PRP είναι το πλάσμα που περιέχει πολλά περισσότερα αιμοπετάλια από όσα συνήθως βρίσκονται στο αίμα. Η συγκέντρωση των αιμοπεταλίων - και ως εκ τούτου, η συγκέντρωση των αυξητικών παραγόντων - μπορεί να είναι 5 έως 10 φορές μεγαλύτερη (ή πλουσιότερη) από το συνηθισμένο. Για το σχηματισμό ενός παρασκευάσματος PRP, πρέπει πρώτα να γίνει λήψη μιας συγκεκριμένης ποσότητος αίματος από τον ασθενή. Τα αιμοπετάλια διαχωρίζονται από τα υπόλοιπα κύτταρα του αίματος και η συγκέντρωσή τους αυξάνεται κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας που ονομάζεται φυγοκέντρηση.

Πώς λειτουργεί το PRP;

Μολονότι δεν είναι σαφές πώς ακριβώς λειτουργεί το PRP, εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι η αυξημένη συγκέντρωση των αυξητικών παραγόντων σε PRP μπορεί ενδεχομένως να επιταχύνει τη διαδικασία της επούλωσης. Για να επιταχυνθεί η επούλωση, εγχύεται το παρασκεύασμα PRP στο σημείο του τραυματισμού. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: α) PRP μπορεί να εγχύεται προσεκτικά μέσα στην τραυματισμένη περιοχή. Για παράδειγμα, στην τενοντίτιδα Αχιλλείου, μια κατάσταση που παρατηρείται συχνά σε δρομείς και σε αθλητές του τέννις, ένα μείγμα από PRP και τοπικό αναισθητικό μπορεί να εγχυθεί απευθείας στον φλεγμαίνοντα ιστό. Στη συνέχεια, ο πόνος στην περιοχή της ένεσης μπορεί να αυξηθεί για την πρώτη εβδομάδα ή δύο, και μπορεί να περάσουν αρκετές εβδομάδες πριν ο ασθενής αισθανθεί ένα ευεργετικό αποτέλεσμα. β) PRP μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη βελτίωση της επούλωσης μετά από χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση κάποιων τραυματισμών. Για παράδειγμα, ένας αθλητής - και όχι μόνο- με ρήξη Αχιλλείου χρειάζεται χειρουργική επέμβαση για να αποκατασταθεί η ρήξη. Η επούλωση της ρήξης μπορεί να βελτιωθεί εγχύωντας στο σημείο της συρραφής PRP κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης. Αυτό γίνεται με την προετοιμασία του PRP με ειδικό τρόπο που του επιτρέπει να τοποθετηθεί και να καθηλωθεί στο σημείο της συρραφής.

Ποιες παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με PRP; Είναι αποτελεσματική αυτή η θεραπεία;

Ερευνητικές μελέτες διεξάγονται για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας PRP. Μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών είναι ασαφή, διότι τα αποτελέσματα της θεραπείας με PRP μπορεί να ποικίλουν. Οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη δράση των PRP είναι:

  • Η περιοχή του σώματος που υποβάλλεται σε θεραπεία
  • Η συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενούς
  • Αν ο τραυματισμός είναι οξύς ή χρόνιος

Σύμφωνα με τις μελέτες επί του παρόντος, αλλά και την εμπειρία από την κλινική πράξη τα PRP είναι αποτελεσματικά στη θεραπεία της επικονδυλίτιδας, της τενοντίτιδας του επιγονατιδικού τένοντα και του τένοντα του τετρακεφάλου, των μυικών τραυματισμών, των καταγμάτων κοπώσεως, της ρήξεως του έσω πλαγίου συνδέσμου του γόνατος, της ρήξεως του έξω πλαγίου συνδέσμου της ποδοκνημικής, της αρθρίτιδος του γόνατος και του ισχίου (σε αρχικό στάδιο).

Ο ιατρός έχει εμπειρία στη αντιμετώπιση τραυματισμών με αυξητικούς παράγοντες από το 2008, πάντα υπό την καθοδήγηση μηχανήματος υπερήχων για την ανεύρεση του σημείου τραυματισμού με ακρίβεια.